Dit was de Statendag: land- en tuinbouw, brede welvaart

Op woensdag 15 april 2026 kwamen Provinciale Staten (PS) samen voor een besluitvormende Statenvergadering. Op de agenda stonden onder andere het beleidskader land- en tuinbouw en het Rapport Wennink over regionale economie en brede welvaart.

Gepubliceerd op: 16-april-2026

Tijd om besluiten te nemen

Eerst vormen de Statenleden zich een goed beeld van het onderwerp. Ze krijgen informatie van deskundigen, gaan op werkbezoek en spreken met inwoners. Vervolgens gaan de Statenleden met de gedeputeerden en met elkaar in debat over het voorstel. In de Statenvergadering nemen de Statenleden uiteindelijk een besluit. Zo werken Provinciale Staten.

Gezonde en toekomstbestendige land- en tuinbouw

Boeren en tuinders spelen een belangrijke rol in de opgaven in het landelijk gebied. In het nieuwe beleidskader Land- en tuinbouw stelt het college een aantal keuzes voor de toekomst van deze sectoren voor. Het is aan PS om de kaders vast te stellen. Dat deden ze. Maar wel met een aantal aanpassingen, in de vorm van een amendement. Met een amendement kunnen Statenleden een voorstel op punten aanpassen, voordat ze over het voorstel besluiten. 4 amendementen zorgen voor een verandering in het beleidskader:

‘Zones langs waterlopen met Kaderrichtlijn Wateropgaven’ (BBB en andere fracties) zorgt dat de zones langs waterlopen na een zorgvuldig gebiedsproces worden uitgewerkt in het programma land- en tuinbouw, dat later komt.
‘Scheurverbod – behoud bescherming, ruimte voor duurzaam’ (Groep Roerdink en andere fracties) zorgt dat tijdelijk ‘scheuren’ (het vernietigen van een bestaand grasveld om het opnieuw in te zaaien) mogelijk blijft, om de bodemkwaliteit op de lange termijn te behouden of verbeteren.
‘Spuitvrije zone gemeente’ (SGP en andere fracties) schrapt een zin die een bevoegdheid van gemeenten (iets dat gemeenten mogen besluiten of doen) noemt. Dit om te voorkomen dat het lijkt alsof de provincie wil sturen op iets waar gemeenten zelf over gaan.
Omschakelen en verbreden (PvdD en andere fracties) zorgt ervoor dat de provincie ook bedrijven blijft ondersteunen die op zich richten op agrarische productie en willen omschakelen naar duurzame plantaardige teelt.

Gebiedsgericht en dichtbij

Een ander instrument (iets dat PS kunnen gebruiken om hun werk te doen) is de motie. Een motie is een oproep aan het college om iets te doen of te laten. 4 moties kregen meer stemmen voor dan tegen. Die moties zijn aangenomen:

Impactnota voor transparante stapeling (VVD en andere fracties) verzoekt het college van Gedeputeerde Staten (GS) onder andere om op locatieniveau inzicht te geven in de gevolgen van de stapeling van ruimtelijk beleid en regels (de ‘optelsom’ van de gevolgen van verschillende regels en regelingen).
Opgave op gebiedsniveau (VVD en andere fracties) vraagt het college om te onderzoeken hoe sturing op doelen per gebied kan gebeuren. Waarbij er onder andere ruimte voor (agrarische) bedrijven is om onderling afspraken te maken over uitstootvermindering.
Beter eten dichter bij de boer (PvdA en andere fracties) verzoekt het college om in het programma land- en tuinbouw (de concrete uitwerking van dit beleidskader) extra aandacht te geven aan het versterken van de Korte Ketenaanpak. En daar, samen met partners, een stevig plan voor te ontwikkelen.
Scheuren heeft nut (SGP en andere fracties) vraagt het college om er in het programma land- en tuinbouw voor te zorgen dat het is toegestaan om voor de duur van 1 jaar wisselgewas te gebruiken en daarna weer gras in te zaaien.

Ondersteunen van medewerkers, bedrijven en projecten

Meestal liggen in de Statenvergadering voorstellen van GS voor, maar het onderwerp ‘Rapport Wennink’ stond op de agenda op verzoek van Statenleden. Het Rapport Wennink (met de titel “De route naar toekomstige welvaart”) is een advies over hoe Nederland in de toekomst kan blijven verdienen. De indieners van het agendaverzoek wilden in gesprek over de vraag wat het rapport voor Gelderland betekent. En hoe het zich verhoudt tot het Gelderse beleid van nu.

In de afgelopen weken gingen fracties met deskundigen, het college en met elkaar in gesprek. Die bespreking bood voldoende aanleiding om het onderwerp op de agenda van de Statenvergadering te zetten. Daarmee hadden de Staten de mogelijkheid om zich uit te spreken over dit onderwerp. Dat deden ze met moties. 4 moties kregen meer stemmen voor dan tegen en zijn daarmee aangenomen:

‘Onderzoek mogelijkheden experimenteerruimte Gelderland’ (BBB) vraagt het college van Gedeputeerde Staten om te onderzoeken of vernieuwende projecten tijdelijk meer ruimte kunnen krijgen om af te wijken van bestaande regels. En dit onderzoek samen met kennisinstellingen en andere relevante partners te doen.
‘De mens vormt het fundament, ook met Wennink’ (PvdA en andere fracties) verzoekt het college onder andere om meer mensen aan het werk te krijgen. En om medewerkers die werken in krimpsectoren, met begeleiding en omscholing naar ander werk te helpen.
‘Faciliteren van toekomstbestendige welvaart’ (D66 en andere fracties) vraagt het college onder andere om belemmeringen in ons economisch ecosysteem (het netwerk van bedrijven, organisaties, overheden en kennisinstellingen) weg te nemen. En om speciale aandacht te geven aan het brede MKB (middelklein bedrijf).
Economie in balans, inzicht in keuzes (SGP en andere fracties) verzoekt het college onder andere om met een voorstel te komen om kansrijke projecten te ondersteunen. En om de mogelijke keuzes in een overzicht aan te bieden aan PS.

Wisseling van de wacht

Jeanne de Graaf nam afscheid als Gelders Statenlid en gaat zich op een andere manier inzetten voor haar partij: ze werd eerder deze maand geïnstalleerd als raadslid in Nijmegen. De VVD-zetel bleef niet lang leeg. Direct na het afscheid werd Karin Kalthoff geïnstalleerd als Statenlid door de commissaris van de Koning.

Dit gebeurde er verder op de Statendag

Vragenuur. Fracties gebruiken het Vragenuur om korte en politiek actuele vragen te stellen, die enige spoed hebben. Er kwamen vragen over een noodplan voor Gelderlanders vanwege de escalatie in het Midden-Oosten (PvdA en GroenLinks) en over verlaging van de motorrijtuigenbelasting (BBB).
Wildaanrijdingen. Naar aanleiding van een agendaverzoek van Statenleden stond ondersteuning van de Stichting Wildaanrijdingen Nederland op de agenda. Statenleden dienden 2 moties in, maar allebei de moties kregen te weinig steun en zijn verworpen.
Nieuw gezicht in de Statenzaal. Jos Bolk is benoemd tot fractievolger voor BBB. Een fractievolger is een lid van een fractie dat geen Statenlid is, maar de fractie wel kan vertegenwoordigen op de informatiedag en in verkennende en oordeelsvormende vergaderingen.
Meer moties. In dit bericht staan alle aangenomen moties. Maar er werden er meerdere ingediend. U vindt deze stukken op gelderland.nl/Statenlive.

Zo doet u mee

Gelderlanders denken graag mee met de provincie. Maar hoe maakt u uw ideeën, mening of zorgen kenbaar? Er zijn meerdere manieren om mee te doen aan het democratisch proces.

Meedoen

Meer nieuws

Nieuwsoverzicht